fbpx

Р.В. Склярға депутаттық сауал Сәрсенбі, 26 Мамыр 2021 12:08

Қазақстан Республикасы

Премьер-министрінің      

орынбасары

Р.В. Склярға

Депутаттық сауал

Құрметті Роман Васильевич!

Қазақстан Республикасының экономикалық және әлеуметтік даму саласындағы мемлекеттік саясатының негізгі принциптері азаматтарға лайықты және сапалы өмір сүру үшін жағдай жасау болып саналады. Өмірлік құндылықтардың ішінде тұрғын үй құқығы және оларды жүзеге асырудың мемлекеттік кепілдігі маңызды орын алады. Тұрғын үй әрқашан адамның негізгі іргелі қажеттіліктерінің бірі болған және солай болып қала береді.

Бүгінгі таңда Қазақстанда халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің бірнеше бағдарламасы жұмыс істейді. Бір қарағанда, тұрғын үйге мұқтаж адамдардың барлығы, барлық жастағы және барлық санаттағы азаматтар қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар қолданыстағы заңнама мен қолданыстағы тәжірибені талдау көрсеткендей, мұқтаждар қатарынан тұрғын үйі бар азаматтар түсіп қалған. Атап айтқанда, бірлескен құрылыс, азаматтық-құқықтық мәмілелер, мұрагерлік және елдің заңнамасына қайшы келмейтін басқа да жағдайлар арқылы тұрғын үйге ортақ үлестік меншік құқығын сатып алғандар мұқтаждар қатарынан түсіп қалған. Бұл санаттағы азаматтар көп жағдайда ортақ үй шаруашылығын жүргізеді және бір шаңырақ астында тұрады. Бұл тұрғын үйде тұратын үй иесі, отбасы мүшелері және басқа да туыстары. Алайда олардың тұрғын үйлерінің шаршы көлемі нормативтер бойынша белгіленген техникалық, санитарлық және басқа да міндетті талаптарға сәйкес келмейді.

ҚР ҚНЖЕ сәйкес 3.02-43-2007. IV сыныпты тұрғын үй ғимараттарындағы бір адамға тұрғын үй алаңының ең аз мөлшері 15 шаршы метрді құрауы тиіс. Ал І сыныптың ең жоғарғы нормативі – 25 шаршы метрден асады.

Әрбір отбасы өз үйінде бөлек тұруды немесе ең болмағанда, бірге тұру ыңғайлы болу үшін тығыз тұрғын үйден кең үйге көшуді армандайды. Бірақ бұл қаражаттың жетіспеушілігіне байланысты. Көбінесе аға буынның жинақтары аз, ал жастардың әлі жинақтауға уақыты жоқ. Адамдар банктік «құлдыққа» келісуге де қуанышты болар еді. Бірақ банктер зейнеткерлерге несие бермейді. Ал жастар салыстырмалы түрде төмен жалақы алады. Бұл ипотекадан бас тартуға негіз болады. Ипотека үшін бастапқы жарнаның 30 пайызын төлеу мүмкіндігі болса да, ай сайынғы төлем сомасы көптеген отбасылар үшін айтарлықтай ауыр.

Өз бетінше үй салуға тырысу жер учаскесін алу үшін ұсынылуы керек жылжымайтын мүліктің жоқтығы туралы анықтамаға негізделген. Кем дегенде, қандай да бір тұрғын үйдің болуы бас тартуға негіз болып табылады.

Ең бастысы, мұндай отбасы мүшелері «Тұрғын үй қатынастары туралы» ҚР Заңының 69-бабы 1-тармақшасының талаптарына сілтеме жасай отырып, қолданыстағы тұрғын үй бағдарламаларының бірі бойынша тұрғын үй алу құқығынан әлі күнге дейін бас тартты және бас тартуды жалғастыруда. Қолданыстағы заңнамада тұрғын үйге құқығы бар деп көрсетілген халықтың бірдей сегменттерінен және азаматтар санатынан тұратындығына қарамастан, бұл жоғарыда сипатталған қоғамның қабаты.

Әлеуметтік тұрақсыздыққа, тұрғын үйге конституциялық құқығын жүзеге асырудың мүмкін еместігіне, тым қатал жағдайларға және жеке кеңістіктің болмауына байланысты көптеген отбасыларда жанжал туындайды, алауыздық пен ажырасу орын алады. Салдарынан қоғамның маңызды бірлігі – отбасы, мемлекеттің негізі, оның негізгі құрылымдық элементі ыдырайды. Статистикаға сәйкес, бұл елдегі ажырасудың негізгі себептерінің бірі болып табылатын тұрмыстық себеп.

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, келесіні ескеруді сұраймыз:

  1. Қолданыстағы заңнамаға кеңейту арқылы тұрғын үй жағдайларын жақсарту ұғымын енгізу; бұған кедергі келтіретін нормаларды алып тастау;
  2. Тұрғын үйді бір үміткерден екіншісіне бағалау, сатып алу немесе алып қою және беру тетігін әзірлеу мүмкіндігін қарастыру. Бұл норма бір немесе екі бөлмелі тұрғын үйде тұратындарға үш немесе төрт бөлмелі тұрғын үйге көшуге мүмкіндік береді.

Құрметпен,

«Қазақстан Халық партиясы»

фракциясының депутаттары:

Ғ.  Құлахметов

Ж. Ахметбеков

А. Қоңыров

А. Милютин

Ф. Қаменов

А. Паяев

С. Решетников

А. Сқақова

Е. Смайлов

И. Смирнова

26.05.2021 жылы жарияланды

Соңғы материалдар

© 2021 Қазақстан Халық партиясы. Барлық құқықтар қорғалған.

HELIX_NO_MODULE_OFFCANVAS